Normal0falsefalsefalsefalseEN-USX-NONEX-NONE/* Style Definitions */table.MsoNormalTablemso-style-name:"Table Normal";mso-tstyle-rowband-size:0;mso-tstyle-colband-size:0;mso-style-noshow:yes;mso-style-priority:99;mso-style-parent:"";mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;mso-para-margin:0cm;mso-para-margin-bottom:.0001pt;mso-pagination:widow-orphan;font-size:10.0pt;font-family:"Calibri","sans-serif";mso-bidi-font-family:"Times New Roman";ĐBP - Giữa đêm xoè tại nhà Văn hoá trung chổ chính giữa huyện lỵ Mường đái (Lai Châu), tôi bâng khuâng cảm thấy dường như sông Đà sẽ dào dạt chảy tiếp giáp mặt đất, ngay bên dưới chân mình. Trong niềm domain authority diết khôn nguôi, sông Đà nói về ngôi trường ca trữ tình “Lhápadí” của bạn Hà nhị hiếu học; kể về cái chấm dứt ngọt ngào và nhân từ bởi thiên tình sử “Xống chụ xon xao” của dân tộc bản địa Thái thông minh; nhắc về nỗi ai oán ngày xưa vào “Tiếng hát làm dâu” của đồng bào Mông dũng cảm...
*

Một góc sông Đà.

Bạn đang xem: Đà giang độc bắc lưu

Ngay tự thuở khai thiên lập địa, dường như biết trước rằng rồi đây đang phải rất mất thời gian mới có di tích lịch sử hay di tích văn hoá nào này được xếp hạng quốc gia, đề nghị để bù lại, sinh sản hoá vẫn ưu ái tặng kèm cho những tỉnh tây bắc một dòng sông - một bé sông góp phần đáng kể để làm nên non sông miền biên viễn, đó là sông Đà. Ca dao xưa gồm câu: “Đường lên Mường Lễ bao xa // Trăm bảy mươi thác, trăm bố mươi ghềnh”. Mường Lễ nói ở đó là châu Lai (tức Điện Biên - Lai Châu ngày nay), còn 170 thác cùng với 130 ghềnh vị chi sẽ là 300 thác ghềnh của con sông Đà. Bên trên thực tế, 300 ấy là một trong những đại lượng không hoàn toàn xác định, chỉ mang ngụ ý số nhiều. Nhưng cái tài của người sáng tác khuyết danh là đã bóc tách 300 vừa ghềnh vừa thác thành 2 tập hòa hợp số lẻ (7 cùng 3), nhằm gián tiếp thể hiện cái chông chênh, kinh hoàng và hầm hố của Đà giang.

Cách đây già một nuốm kỷ, sông Đà đang hơn một đợt chảy vào thơ Chánh sứ sơn phòng kiêm Tuần lấp Hưng Hoá Nguyễn quang quẻ Bích (1832-1890): “Chúng thuỷ giai Đông tẩu // Đà giang độc Bắc lưu” (Mọi con sông đều chảy về hướng Đông, riêng rẽ sông Đà chảy theo hướng Bắc). Đất nước bị xâm lăng, với sông Thao, 300 ghềnh thác sông Đà lại gầm lên khúc bi ca, qua hầu hết câu thơ đau đáu mọt cừu phổ biến của Thượng thư Tôn Thất Thuyết (1835-1913): “Lòng trung ko nỡ vứt Tây châu // Giữ lấy Thao, Đà dải thượng lưu”. Dưới ngòi bút tài hoa của Tản Đà tiên sinh, sông Đà lộng lẫy hiện ra sau thắc mắc tu từ bỏ trong bài bác thơ phương pháp Đường “Chơi Hoà Bình”, rằng: “Núi Tượng trời cho bao tuổi lẻ // Sông Đà ai vặn một loại quanh?”. Và độc giả Việt Nam, phần nhiều người yêu dấu Nguyễn Tuân hẳn còn nhớ tác phẩm khét tiếng “Tuỳ cây bút sông Đà” (1960) của ông...

Khởi nguồn từ độ cao 1.500 mét tại dãy Nguy đánh (huyện Cảnh Đông, tỉnh Vân Nam, nước CHND Trung Hoa), sông Đà gồm tổng chiều nhiều năm 983km; trong những số đó 440km rã trên đất trung quốc và 543km chảy trên đất Việt Nam. Từ khu vực thượng du thâm tô cùng ly với tên gọi Pu Ma Su (xã Mù Cả, thị xã Mường Tè, tỉnh giấc Lai Châu), sông Đà rã dọc thị trấn Mường Tè theo hướng Tây Bắc - Đông Nam với gần như tuy nhiên song với sông Hồng. Phía 2 bên sông Đà được đúng theo thuỷ bởi những phụ giữ Nậm Cúm, Nậm Bum, Nậm Sin... Ngơi nghỉ tả ngạn với Nậm Mạ, Nậm Khen, Nậm Cha... Làm việc hữu ngạn. Sau khi chảy qua những huyện: Mai Châu, Đà Bắc, Tân Lạc, Kỳ Sơn với thành phố chủ quyền (tỉnh Hòa Bình) cùng với tổng chiều nhiều năm trên 150km, sông Đà bất ngờ đột ngột chuyển phía rồi nhập vào bờ phải sông Hồng trên ngã ba Trung Hà - thành phố Hà Nội. Bà con dân tộc bản địa Thái với thực chất thật thà, đã điện thoại tư vấn sông Đà bằng cái tên trìu mến: Nậm tè (sông Thật). Ngược lại, đàn thực dân Pháp với mưu đồ đen tối và tâm thuật hắc ám, đã điện thoại tư vấn sông Đà là Rivière Noire (sông Đen). Không, nước sông Đà trong xanh chứ chưa khi nào đen, thuộc lắm là đỏ vào mùa mưa nhiệt đới. Trả sử, nếu gồm một lúc gì đó và ở đâu đấy nó đen, chẳng qua nguyên nhân là nó bị nhuốm không sạch bởi chiếc máu tử chiến tanh hôi của bè đảng cướp nước cùng quân bán nước.


*

Sông Đà bên đục bên trong.

Với diện tích s lưu vực 52.500km2, sông Đà cung ứng 31% lượng nước và là bỏ ra lưu lớn số 1 của hệ thống sông Hồng. Bởi vì độ dốc phệ và mức độ nước chảy xiết, bắt buộc sông Đà được các nhà nghiên cứu và phân tích xếp vào loại hung dữ bậc nhất ở Đông Dương, là “thủ phạm” bao gồm làm nên 50% lũ lụt sông Hồng, là mối đe doạ sản phẩm năm đối với các công trình xây dựng đê điều của đa số tỉnh vùng đồng bằng Bắc Bộ. Năm 1956-1957, các chuyên viên thuỷ văn Liên Xô (cũ) đo lường trữ năng kim chỉ nan của cục bộ lưu vực sông Đà, khoảng tầm 50,269 tỉ kwh. Năm 1969, Uỷ ban sông Hồng nước ta khảo liền kề lại và gửi ra con số lớn hơn nhiều, khoảng chừng 59,30 tỉ kwh (tức 6.676MW).

Ngay sau khi xong xuôi cuộc lấn chiếm Tây Bắc lần thiết bị nhất, chính phủ Pháp đã lập tức lên kế hoạch khai quật sông Đà. Suốt trong thời điểm 30 của nạm kỷ XX, một dự án công trình xây dựng thuỷ năng lượng điện sông Đà được ráo riết thực hiện, vị J.Fomaget (Giám đốc Sở Địa chất Đông Dương) chủ trì. Được sự trợ giúp của sản phẩm chục chuyên viên đầu ngành thuộc nhiều lĩnh vực, J.Fomaget mở cuộc điều tra sông Đà suốt từ thời điểm cuối Hoà Bình qua sơn La, tuy vậy vẫn chưa tìm ra địa điểm tối ưu nào rất có thể đắp đập trị thuỷ. Cầm cố rồi, một công ty lớn tưởng có uy tín trở về viếng thăm dò địa hóa học được mời phù hợp tác, sẽ là hãng Bachy. Lòng sông Đà suốt từ Hoà Bình - Suối Rút - Chợ Bờ... Bị băm nhuyễn bởi hàng ngàn mũi khoan, nhưng fan ta chỉ thu được các mẫu đá cuội - một một số loại kết cấu thổ nhưỡng mà kỹ thuật kiến tạo thuỷ điện thời kia đành cần bó tay.

Xem thêm: An Toàn Giao Thông Cho Nụ Cười Ngày Mai 2016, Đáp Án Cuộc Thi 2017 (Mới)

Và như mọi fan từng biết, sau 7 năm nỗ lực cố gắng dựng xây, mon 12/2012 nhà máy thủy năng lượng điện Sơn La đã kết thúc và hòa vào hệ thống lưới năng lượng điện quốc gia. Trong tương lai, với thuỷ năng lượng điện Nậm Nhùn (Lai Châu) bao gồm công suất xây cất dự loài kiến 1.200MW, dòng sông Đà hung ác nhất vn sẽ trở thành dòng sông có nguồn tích điện năng lớn số 1 Việt Nam. Những ngày cuối năm Giáp Ngọ (2014) này, sông Đà đang ngập trong “giấc ngủ định kỳ” và hiền hậu như một fan dưỡng sức sau cuộc phá phách kéo dãn dài suốt mấy tháng mưa ngàn. Về phía thượng nguồn, hai bên bờ là hầu hết cánh rừng xanh chết giấc ngát cùng rộng mênh mông. Với những người dân những tỉnh sinh sống dọc hai bên bờ, dòng sông “độc Bắc lưu” không chỉ cho tôm ngon, cá khủng mà còn lấn sân vào thơ ca, đi vào vốn văn hóa sông nước những dân tộc, làm nên những điệu dân vũ ca tụng Tổ quốc, ca tụng tình yêu và mệnh danh mùa xuân...