Năm 1527 Mạc Đăng Dung cướp căn nhà Lê. Cận thần công ty Lê không ít người trung thành đã chạy vào Thanh Hóa, dương cao ngọn cờ Phù Lê diệt Mạc, lập căn cứ, tập vừa lòng lực lượng chống lại Triều đình bên Mạc. 


Bạn đang xem: Phù lê diệt mạc

*
Từ Vũ - Thượng Đáp bái TS Ngô Hoán, môt trong số những trung thần công ty Lê sống xã nam Hồng, thị trấn Nam Sách, Hải Dương
Thời vua Lê Chiêu Tông (1516-1522), bên vua tin dùng Mạc Đăng Dung, giao đến trấn thủ Hải Dương. Trong triều tất cả hai họ, bọn họ Nguyễn xã Gia Miêu thị trấn Tông tô Thanh hoá và họ Trịnh ngơi nghỉ xã Thuỷ Chú thị xã Lôi Dương, có nhiều công lao thay đổi hai bọn họ quyền thần, giành giật nhau quyền lực, kháng nhau càng ngày quyết liệt, Chiêu Tông hoà giải mãi không xong. Nguyễn Hoằng Dụ mang quân đánh Trịnh Tuy, Trịnh tuy thua buộc phải chạy vào Lôi Dương. Bé nuôi của Trịnh song Trần Chân tấn công lại Nguyễn Hoằng Dụ, Hoằng Dụ thua trận chạy vào Tông Sơn. Vào triều chỉ còn lại trằn Chân nắm gần như quyền hành. è cổ Chân link với Mạc Đăng Dung, gả đàn bà cho Mạc Đăng Doanh, kết có tác dụng sui gia, thuộc nhau thủ đoạn làm phản. Thuỵ Quận công Ngô Văn Bính khuyên răn Chiêu Tông sớm trừ nai lưng Chân nhằm phòng hậu họa. Sau ngày trằn Chân bị giết, Mạc Đăng Dung rạm thù đồng đội Ngô Văn Bính.Nguyễn Kinh, một tướng khỏe mạnh ở đánh Tây là học trò è Chân kéo quân tiến công vào Đông gớm trả thù mang đến Trần Chân, khiếp thành bị bức bách, Chiêu Tông triệu Mạc Đăng Dung đem quân Hảỉ Dương về cứu vãn nguy. Đăng Dung đóng góp quân quanh đó thành, vờ vịt sai người đi thuyết phục Nguyễn Kinh, về tâu rằng: Nguyễn Kinh vẫn lui binh nếu công ty vua chịu giết ba người đại thù của trằn Chân là Chu Khải, Trịnh Hựu và Ngô Văn Bính, vì bài toán giết trần Chân là vì ba người dèm pha. đơn vị vua nghe theo lời của Đàm Cử, nhưng bọn Kinh càng hoành hành dữ không chịu đựng giải binh (Tuy nhiên theo phả cũ thì Ngô Văn Bính mất vào năm 1540, sau khi lấn chiếm huyện Lôi Dương, trở về viếng thăm quê Đồng Phang bị bệnh bắt đầu từ trần, thọ 68 tuổi như nội dung cụ thể bên dưới). Vĩnh hưng Bá Trịnh tuy thông đồng với Nguyễn kinh lập thức giấc tu Công “Lộc” tiếm xưng niên hiệu Thiên Đức, rồi truất bỏ Lộc, lập Lê do tiếm xưng niên hiệu Thiên Hiền, đặt hành điện tại từ Liêm.Nguyễn Hoằng Dụ lấy quân trường đoản cú Tống đánh ra, nhà vua không đúng Hoằng Dụ cùng Đăng Dung phân chia đường tiến tiến công Nguyễn Kinh, Hoằng Dụ thua trận to, đem quân xuống thuyền, liệu bề không tiến công nổi, kéo về Tông Sơn, để một mình Đăng Dung chống nhau cùng với địch. Mạc Đăng Dung lập kế xin vua tha tội cho Nguyễn kinh rồi thu có tác dụng tay chân. Đăng Dung 1 mình cậy công lộng quyền, tướng lĩnh những nơi không phục, chống lại. Đăng Dung nỗ lực quân đi dánh dẹp, sau khi bắt được trằn Thăng sinh sống Lang Nguyên, Lê Bá Hiếu làm việc Đông Ngàn, oai quyền càng thịnh, 1 mình nắm giữ lại binh quyền, riêng đạo quân ở trong phòng vua thì yếu hèn ớt, yêu cầu Dung càng lưu giữ tâm chế tác phản. Trong triều thì gồm Phạm Gia Mô, Lễ cỗ Thương thư là sui gia, ko kể trấn thì có Vũ Hộ là em rể có tác dụng Đô đốc trấn thủ tô Tây thuộc bè đảng, em là Mạc Quyết nuốm đạo quân Túc vệ ở trong phòng vua, con trai Mạc Đăng Doanh duy trì chức Trực Kim quang điện, tìm cách giết hết những người dân tâm phúc ở trong phòng vua như Nguyễn Thọ, Đàm Cừ, Nguyễn Cầu, tự do thoải mái ra vào nơi cung cấm, đi đâu thì dùng thuyền rồng, cờ long phụng.Chiêu Tông thấy tình nỗ lực ngày càng nguy ngập, bèn bàn ngầm vứt kinh thành đi ra ngoài, nhằm hiệu triệu những trấn chuyển quân về cứu giúp nguy, lại sai bạn mang mật hấp thụ vào Tây ghê triệu cựu thần Trịnh tuy ra giúp.Mùa thu, đêm 23 mon 7 (1522) Nguyễn Hiền, Phạm sản phẩm công nghệ vào cung ăn uống yến, lén đón vua đi cho Hoa Mộng Sơn thị trấn Minh Nghĩa (tức thị trấn Tùng Thiện tỉnh đánh Tây sau này), ko kịp thông tin cho Thái hậu với em biết. Ngày ngày sau Đăng Dung bắt đầu biết, sai Hoàng Duy Nhạc dẫn quân theo kịp nhà vua làm việc Thạch Thất, quân bên vua kháng đánh, giết bị tiêu diệt Hoàng Duy Nhạc.Mạc Đăng Dung lập Hoàng Đệ Xuân làm cho vua, rước về Hồng Thị làm nơi hành năng lượng điện (thuộc Hải Dương), đắp luỹ Cẩm Giàng để phòng thủ.Ít thọ sau Chiêu Tông huy động được lực lượng hơi lớn, tự Hoa Mộng sơn trở về Điện Thuỵ Quang, trăm quan tiền tới chầu, những nơi xa ngay sát hưởng ứng, bèn sai tư tướng đi tấn công Mạc Đăng Dung, tấn công gần một tháng không phân win bại, đã đêm bất ngờ Đăng Dung dùng thuỷ quân tập kích phá được dinh trại quân đơn vị vua, dẫn quân thanh lịch sông, quân công ty vua chiến bại chạy. Gồm bốn tên quân nhân từ phường Phục Cổ xông vào Điện Thuỷ Quang, quân hộ vệ cản được, đơn vị vua tá hỏa chạy mang lại làng Nhân Mục, trăm quan liêu tản mát, mấy ngày sau bắt đầu tụ hội được một số, tháng 9 lại mang quân về gớm Đô.Mùa đông năm ấy Trịnh mặc dù đem toàn cục quân Tam tủ từ Tây Đô ra cứu. Bởi nghe lời ly loại gián sinh nghi ngờ, Trịnh Tuy giải tán hết những đạo binh của phòng vua, xay vua vứt Đông ghê lui về Tây Kinh.Đông các Đại học sỹ Vũ Duệ, Lễ bộ Thượng thư Hòang cạnh bên Ngô Hóan với môn đồ vật thống suất mùi hương binh theo Vua Lê Chiêu Tông mang đến Thanh Hóa, mất liên lạc, lừng khừng Nhà vua ngơi nghỉ đâu. Bọn họ đều hướng về Lăng tẩm Lam Sơn, bái vọng rồi tự vẫn cả.Anh em Ngô tự khắc Cung, Ngô cụ Bang dẫn quân phiên bản bộ về im Định.Năm Thống Nguyên thứ hai (1523) Mạc Đăng Dung sai em là Mạc Quyết đem quân vào tấn công Trịnh Tuy. Tháng 7, mạo chiếu Cung Đế truất phế Chiêu Tông có tác dụng Đà dương Công.Năm Thống Nguyên lắp thêm 3 (1524) lại không đúng Mạc Quyết dẫn quân vào Thanh Hoá xâm lăng hết các huyện quận đầu mối cung cấp Tây Đô, cùng năm ẩy Trịnh mặc dù lâm dịch chết.Năm Thống Nguyên thứ tư (1525), mon tư, Mạc đăng Dung tự làm Đô tướng, dẫn cả thuỷ bộ binh mã vào Thanh hoá, Lê chiêu Tông bị bức bách chạy vào động An nhàn, núi Cao trị châu Lang chánh, Đăng Dung tìm tới cướp được vua, làm thịt hết những quan tuỳ tòng không chịu theo hàng họ Mạc, gửi vua về Thăng Long. Được tin này các đạo quân buộc phải vương ngơi nghỉ Bắc Giang cũng nhanh chóng tan rã. Đến tháng chạp năm Thống Nguyên máy 5 (1526) Đăng Dung sai Phạm kim Bảng kín giết Lê Chiêu Tông nghỉ ngơi phường Đông hà (Hàng chiếu ngày nay).Tháng 6 năm sau Mạc đăng Dung vào cung nghiền Hoàng Đệ Xuân nhường nhịn ngôi mang đến mình, bắt vua với Thái hậu giam vào biệt cung, giảm khẩu phần cơm, khiến cho chết đói.An thanh Hầu Nguyễn Kim nghe tin trong triều có biến, chạy ra cửa Đoan môn hô to: ”Việc nước như thế, ta thà làm một ông già ở khu đất Tông sơn, cần thiết uốn gối chỗ thềm rồng thờ bè đảng nghịch tặc, các ông là thần hạ đơn vị Lê, tất cả ai theo ta không?” Mọi bạn nghe lời biết Nguyễn Kim tất cả chí thủ nghĩa, theo rộng mươi người, những là bạn Thanh hoá. Nguyễn Kim dẫn quân bạn dạng bộ về Thanh hoá, chỉ chiếm cứ vùng Cẩm thuỷ, mưu vấn đề dấy nghĩa phù Lê.Nguyễn Kim mang đến huyện yên ổn định, tìm gặp mặt Ngô ráng Bang, khóc nói: ”Ngày nay cơ sự đã đến như vậy này, chỉ bao gồm họ Ngô cùng họ Nguyễn chúng ta, đời đời cực nhọc nhọc giúp rập nhà Lê, thời vua Tương Dực rứa Thanh Quốc công và ông gắng nhà tôi lo vấn đề phế lập, xã tắc new yên. Nay mang đến nhường này, tôi tuy thao tác làm việc nước, nhưng mà trong tay không tồn tại một tấc sắt, không có một bạn lính, Tướng vô tư sinh là người có đảm lược, được mọi bạn mến phục, bắt buộc đứng ra đương đầu cuộc đại nghĩa này, tránh việc để cho tất cả những người khác ra roi trước”.Ngô nạm Bang nói: ”Cá anh tôi Ngô xung khắc Cung, Ngô văn Bính vẫn dự đoán trước việc việc tất yêu cầu đến như ngày nay, đề nghị đã có sẵn trong tay 3000 quân tinh nhuệ, ruộng trường đoản cú điền các vị tiên tổ có trên vạn mẫu, vẫn dự trữ được vài ba trăm vạn hộc thóc, năm ngoái tôi đã tính bài toán đưa Hoàng tử Lê duy Ninh lên đất Ai Lao giao đến Lê Lan tìm nơi kín đáo, không có vết chân tín đồ qua lại ẩn náu, phòng có người nối nghiệp bao gồm thống sau này. Con cháu của tướng mạo Lê Chí là Lê Ý là cháu cô con cháu cậu cùng với tôi, là một trong người trung dũng có đảm lược, rất có thể đảm đương việc lớn. Hầu như nhà cô gia vọng tộc nhân gia với nhà tôi, tương đối đầy đủ gì fan dám đem thân minh thường nợ nước, vậy xin thứ 1 hãy bàn thảo với nhì anh tôi”.Nguyễn Kim vào núi tìm gặp mặt Ngô tự khắc Cung, Ngô văn Bính. Nguyễn Kim hỏi: Quân Mạc mạnh mẽ như thế, đánh như thế nào”. Ngô văn Bính nói: lũ tôi mang trung nghĩa cơ mà đánh lũ hung tàn, tất đàn Mạc có khả năng sẽ bị diệt. đồng đội tôi bao gồm vài ngàn thân binh, những tướng trung dũng có thể đánh Mạc được gồm trên vài ba mươi người, hơn nữa người ta căm giận họ Mạc mang đến tận xương tuỷ, mong đợi nhà Lê như ý muốn được mùa, tướng mạo quân gồm gì xứng đáng lo ngại. Hôm qua tôi ở mộng thấy buổi họp trên thiên đình, Thượng Đế đang uỷ thác vấn đề này mang lại tướng quân, tất cả vị đại thần xuất ban tâu rằng: Nếu khử được Mạc này, lai sinh Mạc không giống thì sao? Thượng Đế trầm dìm hồi thọ rồi nói: Vua Lê suy yếu, đời bao gồm tôi mạnh, sao khỏi làm cho loạn. Nguyễn Kim nói số trời đã như vậy, chỉ nên nghĩ mang lại việc ngày nay là rộng cả.Sau ngày Mạc đăng Dung giật ngôi, một vài cựu thần công ty Lê trốn tránh đi các nơi, một vài sang trung quốc tố cáo chúng ta Mạc, một vài khác mộ quân mưu phục sinh nhà Lê. Năm 1528 anh em Trịnh Ngung, Trịnh Ngang khởi nghĩa thua thảm ở Thái nguyên. Bích khê Hầu Lê công Uyên cùng Nguyễn thọ Trường khởi binh tấn công vào Đông khiếp thất bại, chạy vào Thanh hoá chia nhau chỉ chiếm đóng những huyện, tự xưng quân đơn vị Lê, Lê công Uyên dựng cờ chiêu an, dẫu vậy ra quân không có niên hiệu, quân quân nhân ô hợp, lúc quân Mạc vào đánh, Dực nghĩa Hầu Lê Thiều sai thủ công giết bị tiêu diệt Lê công Uyên, các tướng Vân tô Bá, Thái sơn Bá rất nhiều tan vỡ, Thanh Nghệ bị nạn binh lửa mấy năm liền, dân chúng lưu tán, sân vườn ruộng quăng quật hoang.Năm 1530 Lê Ý khởi binh làm việc châu quan lại gia (Quan hoá ngày nay), đem niên hiệu quang đãng Thiệu (niên hiệu cuối thời Lê Chiêu Tông) hầu như nơi hưởng ứng, kéo về theo hết sức đông, quân số lên hàng ngàn người, lập doanh trại sống thượng giữ sông Mã. Lê Ý truyền hịch mọi Thanh Nghệ lôi kéo nhân dân với cựu thần công ty Lê hưởng trọn ứng phù Lê diệt Mạc. Lê Ý là cháu ngoại vua Lê. Nguyên xưa Đô đốc phủ Tả Đô đốc Bình giang Hầu Lê Tung bạn hương Lam Sơn huyện Thuỵ Nguyên lấy Ngô Thị Ngọc Vỹ con gái Dụ vương vãi Ngô Từ, sinh Lê Lan, Lê Sử. Lê Sử mang Nguyễn Thị Ngọc sinh Lê Huỳnh, Huỳnh đem Công chúa An Thái sinh Lê Ý, lại đem Trần Thị Giảng sinh Lê Thị Ngọc Dung, Lê thị Ngọc Phiến. Lê thị Ngọc Phiến rước Nam Quận công Ngô tương khắc Cung phong thái bình Trường quốc Công chúa.Tháng bốn âm định kỳ năm ấy Mạc Đăng Dung kéo quân vào đánh, Lê Ý đón tiến công quân Mạc trên sông Mã, Đăng Dung đại bại phải rút quân, để Mạc Quốc Trinh đóng góp quân lại nghỉ ngơi Hà Trung. Tháng 8 thuộc năm Mạc Đăng Doanh lại đựng quân vào đánh, phân tách làm hai tuyến phố thuỷ cỗ tiến quân, Mạc Quốc Trinh dẫn 200 con thuyền theo con đường sông đi trước, Đăng Doanh chỉ đạo bộ binh tiến sau. Thuỷ quân Mạc Quốc Trinh theo đường sông vào im Định, đổ quân lên càn quét Đồng Phang, bắt được cô bé Lê Thị Ngọc Dung, bị trúng ngụy kế của Ngọc Dung, bị Lê Ý đột kích bất ngờ, thuỷ quân rã vỡ, tích lũy tàn quân chạy về Hà Trung. Ko lâu cỗ binh bởi vì Mạc Đăng Doanh thống lĩnh cho Yên Định, khí cầm khá mạnh.Ngô cụ Bang đề xuất kế phá quân Mạc: ráng giặc đã mạnh, ta buộc phải lấy mưu nhưng thắng, tránh việc lấy sức cơ mà chọi, ngày mai giao chiến trận đầu nhị anh giả chiến bại chạy, em cũng rút lui, sai bạn mạo biên thơ nói rằng đã bắt được ông ấy, ông ấy… đưa đến viên môn chờ lệnh, xin theo đánh dẹp bọn nhà Lê lập chút công mọn. Nếu bầy chúng nhấn hàng thì anh Cung trà trộn vào quân làm nội ứng, quân Mạc từ từ lỏng lẻo, anh Bính lấy quân đánh dạn dĩ phía trước, anh Cung với em phá cũi tiến công từ vào ra, quân Mạc trong ko kể bị đánh, có thể một trận mà thành công. Ngô khắc Cung khen là diệu kế, bèn lựa chọn Ngô Hoán, Ngô Chi, Ngô Tùng, Ngô Thái, Ngô Khê, những người dân có đảm lược lại khéo ăn uống nói cải trang, đổi tên họ, dẫn nghìn quân đầy đủ khí giới lương thực cho doanh trại quân Mạc xin đầu hàng. Vài ngày tiếp theo Lê Ý rước quân mang đến khiêu chiến, Ngô Hoán xin đi lập công, Đăng Doanh cho đi. đồng đội họ Ngô ra trận Lê Ý mang thua quăng quật chạy. Một cỗ tướng của Lê Ý dẫn hơn ngàn quân mang đến doanh trại Mạc xin đầu hàng, Mạc Đăng Doanh nhận mang đến hàng. Vài ngày tiếp theo Ngô núm Bang dẫn quân mang đến khiêu chiến, cỗ tướng của Lê Ý vừa về sản phẩm xin đi lập công, lại win một trận to, Mạc đăng Doanh càng khinh suất coi thường. Ngô Hoán khuyến cáo ý kiến: những tướng giỏi ở trong phòng Lê chỉ có Bang, trường hợp bắt được người ấy thì coi như trần gian bình định, thần xin đồ mưu sai fan bắt, Điện hạ nghĩ rứa nào. Mạc Đăng Doanh đồng ý nói: Công ấy lớn lắm, công ty ngươi thực hiện đi.Mấy ngày sau có tin ông Nguyễn nào kia dẫn ngàn quân đến xin đầu hàng, có dẫn theo Ngô nỗ lực Bang vừa bắt được đến nạp làm lễ tiến kiến. Mạc Đăng Doanh không đúng Ngô Hoán cùng vài tướng ra để mắt tới rõ thực hư, rồi dìm hàng, đưa Ngô nỗ lực Bang ra giữ ở trại sau, chờ mang về Đông Kinh, không nên bày tiệc khoản đãi binh sĩ của ông Nguyễn. Đang giữa bữa tiệc, quân Lê Ý với Ngô Văn Bính tiến công mạnh mặt trước, Ngô khắc Cung (ông Nguyễn đưa trang) phá cũi đến Ngô cố gắng Bang, thuộc mấy ngàn quân trá sản phẩm trước, tiến công loạn ẩu từ vào ra, quân Mạc rối loạn vì thừa bất ngờ, bị chém chết băn khoăn bao nhiêu nhưng mà kể, Mạc Đăng Doanh đại bại, nóng vội thu quân về bắc, để Mạc Quốc Trinh lại giữ lại Hà Trung.Nhân đà win Lê Ý chiếm Tây Đô, thời điểm cuối năm vì không còn lương, cần đem quân về châu quan Gia. Thắng luôn luôn mấy trận, Lê Ý sinh chủ quan khinh địch, từng ngày cho quân bộ đội vào núi vận lương, doanh trại bỏ trống, phòng bị sơ sài.Ở Hà Trung, Mạc Quốc Trinh nắm vững tình hình, kéo quân tập kích, Lê Ý bị bắt sống mang về Đông Kinh, quân sỹ rã vỡ, số lớn trở về quê làm ruộng, một số trong những chạy quý phái với Nguyễn Kim. Lực lượng Nguyễn Kim được tăng nhanh, rước quân sang đóng nhờ đất Ai Lao, vua Sạ Đẩu Ai Lao mang lại đóng quân ngơi nghỉ Sầm Nưa, từ bây giờ Nguyễn Kim đã bao gồm hơn 3000 quân, 300 ngựa, 30 thớt voi…Anh em Ngô khắc Cung thuộc đem quân sang trọng Ai Lao hợp với quân Nguyễn Kim, tìm kiếm Hoàng tử Lê duy Ninh tôn lập có tác dụng vua, đem niên hiệu Nguyên Hoà năm trước tiên (1533), Nguyễn Kim có tác dụng Thái sư Hưng quốc Công, phát tang vua Lê Chiêu Tông. Sau ngày tôn lập vua mới, Nguyễn Kim dẫn quân theo chiếc sông Chu về xâm lăng huyện Lôi Dương, tiến chiếm huyện Đông Sơn. Mùa thu năm sau (1534) quân Mạc vào đánh, Nguyễn Kim thua, bắt buộc rút quân về Sầm Nưa.Đầu năm 1539, vua Lê phong Trịnh Kiểm, Ngô tự khắc Cung, Ngô Văn Bính, Ngô vắt Bang phần đa làm Đô tướng, trao ấn tín, cùng mọi người trong nhà kéo quân về đánh chiếm hữu được huyện Lôi Dương.Ở Lôi Dương Nguyễn Văn Bính nhớ quê nhà trước trên đây bị quân Mạc tàn phá, về thăm, nhiễm bệnh dịch từ è ở Đồng Phang, thọ 68 tuổi. Cuối năm sau (1541) Ngô tự khắc Cung cũng tự trần. Thời điểm cuối năm 1543 Nguyễn Kim ở Ai Lao kéo quân về Nghệ An, rồi ra Thanh Hoá, quân Mạc thua kém liên tục.

Xem thêm: Tả Con Chó Lớp 4 Ngắn Hay ❤️️ 15 Bài Văn Tả Con Chó Lớp 4 Hay Nhất

Thời điểm cuối năm ấy Nguyễn Kim chiếm hữu được Tây Đô, tướng tá Mạc trấn giữ Tây Đô là Dương chấp nhất đầu hàng. Tự đó khu đất Thanh Nghệ trở thành quốc gia riêng của vua Lê, thực tế là của Nguyễn Kim và sau này là của mình Trịnh cùng cũng tự đó sinh ra Nam Bắc triều, một nước hai vua, nhì triều đình, hành động liên miên mấy chục năm liền.Theo lịch sử hào hùng họ Ngô